Rondwandeling Goor Herikerberg Stokkum 20 km

Start- en eindpunt:  station Goor, Stationslaan 3, 7471 AP Goor
Horeca in centrum Goor en na 6 en 15 km.
Routebeschrijving: Deze route is niet meer beschikbaar ivm gesloten spoorwegovergangen 

Rondwandeling Goor Herikerberg Stokkum 20 km

Maak je borst maar nat; het wordt klimmen geblazen in deze wandeling.
Het begint nog rustig als je vanaf het startpunt de richting van  “De Waterhoek” oploopt.
Een gebied ooit zo genoemd omdat het door zijn ligging en ondergrond nogal eens onder water stond. Droogvoets het gebied oversteken was er toen niet bij.
In deze tijd  heb je daar geen last meer van. Nu is het meer een zorg zonder hondenpoep aan je schoenen over te komen.
Als je de bebouwde kom van Goor achter je gelaten hebt en je richting de Herikerberg loopt passeer je eerst nog de Algemene Begraafplaats van Goor. Het herbergt het eerste en enige graftrommelmuseum van Nederland (zie ook de informatie verderop in dit bericht).
Eenmaal de Herikerberg bereikt gaat het klimmen beginnen; een hoogteverschil van zo’n 46 meter moet overwonnen worden.

Langs de flanken van de Herikerberg

 

Gelukkig kun je dat geleidelijk aan doen en word je al lopend op de flanken van de berg beloond met een weids uitzicht over de landelijke omgeving.
Even later duik je het bos weer in en kun je kennis maken met de leemkuilen. Ook hier zijn diverse klimmetjes in de route opgenomen.

Langs de Leemkuilen

Er is gelegenheid voor een eventuele horecastop om daarna weer het bos in te gaan.
Via een weidepad en een zandweg wordt de 40m hoge “De Hulpe” bereikt. Ook hier weer een prachtig uitzicht over het glooiende landschap.

Richting Wandelpad De Hulpe

Als je zo geleidelijk aan de berg weer afloopt zet je koers richting het oude esdorp Stokkum; een ander hoogtepunt op deze route.
Het vanwege zijn cultuurhistorische waarde beschermde dorpsgezicht maar ook het buitengebied met klinkerweggetjes en prachtige boerderijen en erven zullen je vast bekoren.

Je loopt Stokkum in

Wandelen door Stokkum

erf bij boerderij in Stokkum

Bakhuisje in Stokkum

Daarna volgt weer een stuk door de Herikerberg.
Je kunt – als je wilt – even gaan buurten bij de Twentse Boerin en dan gaat het verder richting het Twentekanaal.
Langs dit kanaal loop je dan de kant van Goor op.
Het laatste gedeelte van de route gaat weer door de Waterhoek.

Twentekanaal met de karakteristieke boogbruggen

Visser langs het Twentekanaal

Watertoren
De Herikerberg heeft een kostbare bodemschat; water! Het  is één van de waterwingebieden van het waterbedrijf Vitens.
Jaarlijks wordt er zo’n 1,4 miljoen kubieke meter water naar boven gepompt. Het levert, na zuivering,  het drinkwater op voor de inwoners van Goor en Delden.
Voordat het water het leidingnet in gaat wordt het opgeslagen in  kelders, tanks of watertorens. Zo is er altijd schoon drinkwater op voorraad en kunnen pieken in de vraag opgevangen worden.
Eén van die opslagplekken is de in 1915 gebouwde watertoren die je voor je ziet. Het is nog steeds in gebruik.
 Een onthardingsinstallatie draagt er ondertussen zorg voor dat er nu ook over zachter water beschikt kan worden.
In 2006 was er een grote lekkage en kwam er geen water meer uit de kraan. Volgens de regionale omroep was er zelfs sprake van een leeggelopen watertoren. Scholen werden gesloten.
Gelukkig heeft dat niet te lang geduurd en hadden de Gorenaren binnen 24 uur weer water.
Weetje: Per dag gebruiken we per persoon gemiddeld zo’n 121 liter water.

Watertoren van Goor

Graftrommels
De algemene begraafplaats in Goor herbergt een unieke verzameling van oude graftrommels.
Graftrommels werden vroeger op graven gezet in plaats van de duurdere stenen zerken.
De trommels met een grootte van een flinke autoband zijn aan de buitenkant van metaal.
Binnenin is een versiering aangebracht van keramieken bloemen en vind je de naam van de overledene terug. De trommel is met glas afgesloten.
Op de  begraafplaats zijn zo’n 33 graftrommels te vinden. Er was kans dat door verval van grafrechten de trommels geruimd zouden worden en dat het einde zou betekenen van deze unieke collectie. Gelukkig werd tot actie overgegaan.
Veel graftrommels zijn ondertussen gerestaureerd en er is nu zelfs een klein graftrommelmuseum in de aula van het kerkhof.
Elke eerste zondag van de maanden april tot en met oktober is het museum te bezoeken.

Graftrommels op de Algemene Begraafplaats van Goor

Dwarsritschuren
Markelo is de enige plaats waar dwarsritschuren staan.
Of zoals de Markeloërs zelf zeggen: schӧppes.
Het zijn boerenschuren met een hoge inrit aan de voorzijde en een lage uitrit aan de achterzijde.
 De inrit aan de voorzijde had een hoge deur opdat de volgeladen wagens met hooi regelrecht naar binnen konden rijden. Nadat het hooi van de wagen was afgehaald kon het dan weer via de lage deur de schuur uitrijden. In de dwarsritschöppes werd een gedeelte van de ruimte gebruikt als tasvloer voor hooi of roggestro,  dit werd vanaf de vloer opgetast. De overige ruimte werd gebruikt als berging voor landbouwwerktuigen.
Vrijwel alle schöppes hebben hun oorspronkelijke functie verloren en veel schöppes zijn gesloopt of worden bedreigd door de slopershamer.
Op dit moment zet de Stichting Maarkels Landschap zich in voor behoud van de schuren. Ondertussen zijn diverse schuren gerestaureerd.

Dwarsritschuur met gerolde nokvorst

Gerolde nokvorst
Even als elders in Markelo tref je ook in Stokkum diverse dwarsritschuren aan.
Als je omhoog kijkt naar de nok zie je dat hier geen vorstpannen zijn aangebracht.
Wat je ziet is dat de bovenkant van het dak ook van riet is; dit wordt een zogenaamde “gerolde nokvorst” genoemd.
 Aan het uiteinde is een uitsteeksel te zien dat als een kuifje omhoog staat. In Markelo wordt dit het “tuufke” genoemd.

Heidevelden
Je zult er vreemd van opkijken maar ooit werden in deze omgeving haringnetten te drogen gelegd.
Niet dat er veel vissers woonden in deze buurt.
Maar omdat in de textielfabriek van Jannink die in Goor stond haringnetten werden geproduceerd.
Ze werden na preparatie – de katoenen werden bestand gemaakt tegen het zeewater - naar de Herikerberg gebracht.
Daar konden de 70 meter lange netten op de heidevelden drogen.
De netten werden onder andere geleverd aan de Nederlandse visserijvloot.
In het midden van de van de vorige eeuw werd - oa door de komst van de trawlvissserij waar andere netten voor gebruikt werden met het produceren van de haringnetten gestopt.
 De fabriek ging zich toeleggen op het fabriceren van modernere stoffen.

Heidevelden

Nog enkele sfeerbeelden

Langs erven

Op de Herikerberg

Onderweg

Je kunt een kijkje nemen bij een Mariakapel

Wandelpaadjes langs akkers

Wandelen langs de IJsbaanweg

Omgeving De Hulpe

Een "Weldam - Boerderij"

Station van Goor

Route, Tekst en Fotografie (c) Truus Wijnen

Update December 2020

Wandeling van station Goor naar station Delden, 17 km

Wandeling van station Goor naar station Delden

Afstand: 17 km
Startpunt route:  Station Goor
Eindpunt route: Station Delden
Routebeschrijving: de route kan niet meer gelopen worden ivm het sluiten van meerdere kleine spoorwegovergangen.
Kaartje: zie aan het eind van dit bericht


Een verrassende wandeling van het treinstation Goor naar het treinstation Delden. Tijdens de route loop je zowel over het landgoed het Weldam als landgoed Twickel. Het zijn veelal paden en weggetjes waar ook over diverse erven van boerderijen gelopen mag worden.


In het eerste gedeelte van de wandeling loop je over de Wachtpostdijk die evenwijdig aan de spoorlijn ligt. Het witte huis met nummer 3 is een voormalige wachtpost bij een vroegere spoorwegovergang. Een wachter zorgde hier ooit voor het neerlaten van de spoorbomen. Op verzoek – je hield je hand op – stopte er een trein zodat je kon instappen. En was het donker dan hield je gewoon een brandend stuk papier in je hand. Zo ging dat toen.
Via opengestelde weggetjes van het  landgoed Weldam passeer je een erf van een Weldamboerderij met z’n karakteristiek zwart-gele luiken. Je komt bij het Twentekanaal en volgt hier het zandpad langs  de natuurvriendelijke oevers.
Er wordt je een kijkje gegund op de jachtpalen van Twickel en Weldam. Grote zandstenen palen er ooit  neergezet om jachtterreinen af te bakenen. Op meerdere plekken op de wandeling zijn deze jachtpalen te zien. In de routebeschrijving wordt je op de plekken geattendeerd. Opvallend langs het eerste gedeelte van de route zijn ook de witte stenen rijksgrenspaaltjes die nog op meerdere plekken in de bermen te zien zijn.
Als later de zijtak van het Twentekanaal via een brug overgestoken wordt duurt het niet meer zo lang tot er een gelegenheid is voor een horecastop.
Daarna gaat het richting de bossen van het landgoed Twickel. Ook hier diverse paadjes langs boerderijen en erven. De luiken van de Twickelboerderijen hebben een zwart-witte kleur.
Al lopend over de Deldener Esch koers je de kant van het Delden op. Maar voor je daar bent gaat de route eerst nog langs de kwekerij en moestuin van Twickel om even later het kasteel te passeren.
Het is een mooie afsluiting van deze zeer afwisselende wandeling.


Jachtpalen
Je komt op deze route diverse jachtpalen tegen.
Robuuste uit Bentheimer zandsteen vervaardigde palen. Als uitvloeisel van de Heerlijke Jachtrechten ooit geplaatst om het tot Twickel behorende jachtgebied af te bakenen. Het gaf recht om te “jagen, te vogelen en te visschen”. Vanaf begin 1800 zijn er 108 jachtpalen neergezet. Om wat bij te verdienen werden ze door de pachtboeren van Twickel opgehaald uit de Bentheimer- en Gildehauser groeven.  Het loon werd dan in mindering gebracht op de pachtsom die aan de landgoedeigenaar betaald moest worden.
Twickel was sowieso een goede afnemer van zandsteen uit de Duitse groeven. Veel zandsteen werd aangekocht voor uitbreiding of restauratie van de boerderijen. Het zandsteen werd na aankomst in Delden ter plaatse bewerkt. Twickel had hier zelf steenhouwers voor in dienst.
De heerlijke jachtrechten werden met de jachtwet van 2 juli 1923 afgeschaft en afgekocht van de eigenaar. Vanaf dat moment hadden ook de jachtpalen hun functie verloren.
Op dit moment zijn er nog een tiental palen te vinden.

Jachtpaal Twickel

Moestuin
Op het laatste gedeelte van de route passeer je de oude tuinmuren van Twickel. Een hek met smeedijzeren decoraties vormt de hoofdingang tot een kwekerij en een moestuin. De geheel ommuurde moestuin is in 1891 aangelegd en is ontworpen door de landschapsarchitect Petzold. Na jaren van verval is men in 1993 begonnen met restauratie van de moestuin. Karakteristieke elementen zijn weer in ere hersteld. Zo is er weer  leifruit langs de muren, rabarber die gebleekt wordt in potten en staat de sla onder de glazen cloches.
Vermeldenswaard zijn de bijzondere kassen op het terrein. Ze hebben een cultuur-historisch waarde. De grote pronkkas  -het Ironhouse- met aangebouwde kleine zaaikas  is een beschermd monument . De bij het ironhouse behorende stookkelder is in de jaren zestig van de vorige eeuw dichtgestort.
Ondertussen functioneert de moestuin weer als 'gebruikstuin' voor het kasteel en kunnen ook bezoekers van Twickel er groenten en bloemen kopen.
Een grote groep vrijwilligers zet zich in om de moestuin weer een levend cultuurmonument te laten zijn.

Twickel
Het landgoed Twickel en zijn bijbehorende kasteel waren van  1347 tot 1953  familiebezit.
De laatste eigenaresse,  Barones van Heeckeren van Wassenaer, had geen nazaten en bracht het in 1953 onder in de door haar opgerichtte  Stichting Twickel .
Zo ook de andere familiebezittingen in Brecklenkamp, Wassenaar, Dieren, Zevenaar, Borculo, Lochem  en het Duitse Lage. Zo was de toekomst van het erfgoed veilig gesteld. De omvang van Twickel bedraagt ruim 4000 ha en zijn 200 boerderijen, woningen en andere gebouwen.
De stichting heeft als doel Twickel als natuurreservaat en cultuurmonument in stand te houden en haar historische betekenis voort te zetten. Belangrijk is met name de instandhouding van het natuurschoon  en het landschappelijke karakter.
Het beheer wordt uitgevoerd door een rentmeester en 50 medewerkers. De dagelijkse leiding heeft de rentmeester. Hij zorgt voor de rente van het vermogen dat in het landgoed besloten is  -met name de pachten -  en voor een verantwoorde geldbesteding. Vroeger brachten de boeren zelf de pacht naar de rentmeester. Het werd allemaal in de boeken bijgehouden. Deze bemoeide zich vervolgens ook met het wel en wee van de pachters. Zo werd er bv beoordeeld of de zoon van de pachter wel een goede vrouw had uitgezocht.

Het kasteel Twickel is niet te bezichtingen. De stichting had als opdracht meegekregen dat het als particulier huis in stand gehouden moet worden. En daar houdt ze zich aan. Op dit moment wordt
het kasteel bewoond door de familie zu Castell-Rüdenhausen.

Kasteel Twickel

In de tuinen van Twickel

Sfeerbeelden van de wandeling.

Boerderij op het Weldam. Met karakteristieke zwart-gele luiken.

"Boer zijn da's mooi man.."

Beeld bij In Den Markenrichter

Eén van de wandelweggetjes

Twentekanaal

Weggetje langs het spoor

Richting Tankinkbrug

Station Delden

Tankinkbrug over het Twentekanaal

Zandweg op Twickel

 

 

2014, Route, Tekst en Fotografie (c) Truus Wijnen
Update December '22