Wandeling Ootmarsum Springendal

Wandelen in het glooiende landschap rond de Twentse plaats Ootmarsum

 met een kennismaking met de bronnen van natuurgebied het Springendal

Praktisch:

Start: is op de parkeerplaats op de Kuiperberg

Adres: Almelosestraat 63, 7631 CD Ootmarsum

Openbaar vervoer: Met de bus naar Ootmarsum, bushalte Stobbenkamp. Als je

De Stobbenkamp inloopt zit je al op de route richting start

Lengte: 18 km

Horeca: in het centrum van Ootmarsum en op diverse plekken langs de route.

Honden: aangelijnd

Routebeschrijving & GPX gratis download op de site van Wandelzoekpagina

De Kuiperberg in Ootmarsum is een majestueuze plek om een wandeling te beginnen. Staande op de 71 meter hoge berg – onderdeel van een stuwwal die zich uitstrekt van Ootmarsum tot Uelsen - zijn bij helder weer Oldenzaal, Enschede en zelfs de contouren van het kasteel in Bentheim te zien.

Vanaf de Kuiperberg daal je af naar het plaatsje Ootmarsum dat bekend staat om zijn mooie, oude binnenstad met koopmans- en patriciërshuizen aan smalle straatjes. Ook zijn er meerdere galerieën, musea en bijzondere winkeltjes. De toeristen uit zowel binnen- als buitenland weten de plek te waarderen. Je treft er dan ook meerdere hotels en campings aan. 

Dat veel toeristen niet alleen voor Ootmarsum komen, maar ook voor de mooie omgeving wordt duidelijk als je via kleine paden in een glooiend landschap richting natuurgebied het Springendal loopt. In het Springendal ontspringt bronwater op drie plaatsen die te herkennen zijn aan de bosmeertjes. Tijdens deze wandeling kom je bij één van de meertjes dat je via vlonders oversteekt. In een weide naast het meer staan in het voorjaar diverse orchideeën. 

De route gaat verder door het bos. Via een monumentale laan loop je naar een opener gebied van weilanden afgebakend met houtwallen. Ook hier zijn weer de glooiingen te zien. Je maakt kennis met de bossen van de Tutenberg en je passeert Watermolen De Mast. In de nabijheid van de molen zijn twee horecavoorzieningen. De eerste die je passeert, is uitermate geschikt voor een wat langere (thee-) pauze terwijl de tweede naast z’n terras ook nog zo’n genoeglijk ijsloket heeft. Verrassend is het heidegebied van het Vasser Grafveld dat op het volgende deel van de route wordt aangedaan en waar je nog verschillende grafheuvels kunt zien. Zo geleidelijk aan begeef je je weer richting de Kuiperberg. De route gaat nog steeds over kleine paden en af en toe een bredere zandweg of een enkele verharde weg. Het blijven mooie en rustige plekken om te wandelen.

In de buurt van het eindpunt is het volop genieten van het coulisselandschap. 

Als je het laatste stuk van de route omhoog loopt, kijk dan nog eens om en geniet van het uitzicht. Dit is Twente op z’n best!

Zicht vanaf de oriënteertafel op de Kuiperberg bij Ootmarsum

Oriënteertafel op de Kuiperberg
Naast de Joodse begraafplaats en de watertoren zie je op de Kuiperberg nog een bijzonder rijksmonu- ment, namelijk de oriënteertafel.
In de jaren twintig en dertig zijn in opdracht van de Algemene Nederlandse Wielrijders Bond (ANWB)en de Koninklijke Nederlandse Toeristenbond (KNTB) op fraaie uitzichtpunten in Nederland oriënteertafels geplaatst. Dit exemplaar is een vroeg voorbeeld van een dergelijke oriënteertafel. De tekst op de sokkel ‘ANWB bondsfeesten 22-23 juli 1922’ is een verwijzing naar een belangrijke datum voor het toerisme in Ootmarsum. Op deze dag kreeg het fenomenale panoramazicht vanaf de Kuiperberg de erkenning die het verdiende. In 1922 hield de ANWB zijn jaarvergadering in Twente en tijdens de afsluitende toertocht werd onder meer Ootmarsum aangedaan. Voor deze speciale gelegenheid was op de Kuiperberg een provisorische tafel geplaatst met daarop de namen van de plaatsen die te zien waren vanaf de berg. Het enthousiasme over het uitzicht en de plek was zo groot dat werd besloten de tafel te vervangen door een stenen exemplaar. Uiteindelijk vond in 1926 de officiële onthulling en ingebruikname plaats.

Op de Kuiperberg staat ook het Willem Wilmink-monument

Wandelen in het buitengebied van Ootmarsum

Watermolen De Mast bij Vasse

In juni kan men in het Springendal orchideeën aantreffen

Het landschap rondom Ootmarsum is glooiend

Ook aan de voet van de Kuiperberg kan men genieten van het uitzicht

De hier beschreven routes is met de grootst mogelijke zorg samengesteld en gecontroleerd. Niettemin geldt dat het een momentopname betreft en dat wijzigingen in het landschap of openingstijden voor kunnen komen. 

Voorjaar 2014 Route-update april 2016 & Juni 19
(c) Route, Tekst en Fotografie Truus Wijnen

Wandelen op de Sallandse Heuvelrug - Rondje Nijverdal Haarle

Wandelen op de Sallandse Heuvelrug

Door bossen en over heidevelden

Start: Parkeerplaats aan de Holterweg 

Adres: thv Holterweg 105 7441 DE Nijverdal

Horeca: Tegenover startpunt: Bistro de Oale Ste op het terrein van camping de Noetselerberg. 's Zomers geopend vanaf 12 uur.
Halverwege de route Herberg De Pas (Di & Wo: 10. -16.00 uur Do t/m Ma: 9.30 – 16.00 uur.

Afstand: 19 km
Routebeschrijving & Gps  van deze wandeling zijn - gratis - via de site van Wandelzoekpagina te downloaden.
Update: Februari 2021 

Vanaf de rand van de bebouwde kom van Nijverdal wandel je zo de bossen van de Sallandse Heuvelrug in. De inwoners van het dorp zijn er mee opgegroeid. Evenals met de vele toeristen die de plaats met zijn omringende natuur nog steeds weten te waarderen. Waarom dat zo is zul je ervaren tijdens deze wandeling waarbij je een rondje over de Sallandse Heuvelrug maakt. Het glooiende gebied is ontstaan in de voorlaatste ijstijd. De noordelijke helft van ons land was toen bedekt met een dikke ijslaag die voor opstuwing zorgde. Na het terugtrekken van de ijskap bleven de stuwwallen over. Evenals de slenken die ontstaan zijn door het smeltende ijswater dat een weg zocht naar de lager gelegen plekken.
Al wandelend doorkruis je verschillende gebieden, met namen als Noetselerberg, Hexelse Heide, Sprengenberg en Haarlerberg. Allemaal gebieden in het Nationale Park de Sallandse Heuvelrug dat daardoor zowel letterlijk als figuurlijk meerdere hoogtepunten kent. Terwijl de diverse bergen in het gebied voor de letterlijke hoogtepunten zorgen - met als topper de grote Koningsbelt die wel zo’n 75
meter hoogte bereikt - zorgen de prachtige jeneverbesvelden, adembenemende uitzichten en het verrassende Kasteel Sprengenberg voor de figuurlijke hoogtepunten. De kans dat je een korhoen ziet - de vogel waardoor het park zo bekend is geworden - is erg klein, maar wie weet, ben je één van de
gelukkigen…
Halverwege de wandeling bereik je de dorpsgrens van Haarle. Je hebt dan inmiddels door de bomen heen al de witte toren van het Kasteel Sprengenberg zien opdoemen. In de volksmond wordt het
Kasteel Palthe genoemd naar de vroegere eigenaren en bewoners van het bijzondere landhuis.
Aan het begin van de lange laan naar het kasteel ligt informatieschuur De Pas van Natuurmonumenten. Er is informatie te vinden over het gebied en het fungeert tevens als locatie voor een koffiepauze. Houd wel rekening met de beperkte openingstijden. Tijdens de tweede helft van de wandeling loop je een groot gedeelte door opener gebied. Omdat je ondertussen op de top van de Haarlerberg loopt, heb je een prachtig uitzicht over de heidevelden.
Via het smeltwaterdal de Rietslenk daal je dan weer af richting Nijverdal om uiteindelijk terug te komen bij het startpunt van deze route.

Een deel van de route gaat over de Sprengenberg.

In augustus/september bloeit de heide

De Sallandse Heuvelrug is een populair wandelgebied

Op veel plekken zie je de rode vossebessen

Kasteel Sprengenberg in de volksmond Kasteel Palthe genaamd

Badhuisje bij het Kasteel Palthe

Rododendronstruiken in de omgeving van Kasteel Palthe, bloeiperiode Mei.

In de herfst is het genieten van de prachtige herfstkleuren

 

Klik op de kaart voor een grotere afbeelding

 De hier beschreven route is met de grootst mogelijke zorg samengesteld en gecontroleerd. Niettemin geldt dat het een momentopname betreft en dat wijzigingen in het landschap of openingstijden voor kunnen komen.

Route, Tekst en Fotografie (c) Truus Wijnen  
Update Februari '21 

~~~~~~~

Deze route is één van de wandelingen uit mijn wandelgids "Twaalf Twentse Tochten".
De gids is april 2014 op de markt gekomen en is te koop in de boekhandels, bij VVV''s, Uitgever GO  maar kan ook online besteld worden bij Bol.com .

Wandeling Engbertsdijksvenen

 Wandeling Engbertsdijksvenen

9 of 12 kilometer

Start- en eindpunt: parkeerplaats Engbertsdijksvenen van Staatsbosbeheer
Adres: Oude Hoevenweg,  7678 PB Geesteren ‎
Horeca: halverwege de route bij het Veenmuseum. Voor openingstijden zie: www.veenmuseum.nl
Muggen: er kunnen in het gebied veel muggen zijn.
Routebeschrijving en kaart: niet meer beschikbaar

 

Wandelen in de Engbertsdijksvenen is een bijzondere belevenis.
Het veengebied is één van de weinige plekken waar nog levend hoogveen voorkomt en is daardoor voor Nederland van grote waarde.  Het Staatsnatuurmonument heeft een beschermde status gekregen en is daarnaast aangewezen als Natura-2000 gebied waarmee het onderdeel uitmaakt van een Europees netwerk van hoogwaardige natuurgebieden. Deze wandelroute gaat voornamelijk door het zuidelijk deel van de Engbertsdijksvenen.
Het eerste deel van de wandeling gaat door een ‘ veenbos’ met berkenbomen, veenmossen en wollegras. Op diverse plekken groeit de slangenwortel, een waterplant met een aronskelkachtige bloem. Daarna wordt de route vervolgd door het indrukwekkende opener gedeelte van de Engbertsdijksvenen. In het uitgestrekte gebied zijn vele waterpartijen; het zijn veenputten. Ooit gegraven om de turf te kunnen steken.
Voor vogel-en natuurliefhebbers de Engbertsdijksvenen een waar eldorado. Vele vrijwilligers hebben er voor gezorgd dat het ondertussen één van de best onderzochte faunagebieden van Nederland is. Tijdens de wandeling passeer je ook een zogenaamde “trektelpost”  van vogelaars.

Veenbos

Veenputten

Stevensheide

Stevensheide

Besluit je om de lange route te lopen dan kom je langs het Veenmuseum Vriezenveenscheveld. Je komt er alles te weten over het leven en werken in het veen. Achter het museum ligt de Stevensheide; een gebied dat zeer zeker de moeite waard is om via een smal bochtig pad te verkennen. Ervaar de deinende grond onder je voeten. 
Het afsluitende gedeelte van deze rondwandeling gaat dan weer door het veen en is er een mogelijkheid om bij het Vogelkijkscherm 't Krik-eantie te gaan kijken. Op de site vogelkijkhut.nl is te volgen welke waarnemingen er gedaan zijn.

Vogelkijkscherm 't Krik-eantie

In het gebied grazen blonde 'd aquitaine koeien

Turf steken
Om turf te kunnen steken was het nodig eerst de bovenlaag van buntgras, heide en struiken te verwijderen. Erg zwaar werk dat ook nog eens bemoeilijkt werd doordat het nat en zeer drassig was in de hoogveengebieden van de Engbertsdijksvenen. Het was dan ook zaak de gegraven veenputten op tijd droog te krijgen, anders kon het gebeuren dat in de winter het veen bevroor en de turf niet gestoken kon worden.
In eerste instantie werd alleen kleinschalig turf gewonnen. Of zoals het officieel heet: verveend.
Toen aan het begin van de 20ste eeuw het gebied toegankelijker werd als gevolg van het aanleggen van kanalen werd het vervenen grootschaliger aangepakt. Uiteindelijk is tot 1950 op grootschalige wijze veen gewonnen. Staatsbosbeheer die vanaf het begin van de 50-er jaren begonnen was met het aankopen van gronden in de Engbertsdijksvenen kreeg in 1984 het gebied  geheel in handen. Alle nog bestaande verveningsrechten werden door de Nederlandse Staat afgekocht en zo kan het gebied  weer "teruggegeven" worden aan de natuur en uitgroeien tot een prachtig natuurmonument.

Levend hoogveen
Het 1000 ha grote gebied heeft een kleine kern veen van ongeveer 17 ha waar geen turf afgestoken is en het nog de oorspronkelijke dikte van circa 4 tot 7 m heeft. In Nederland is nog maar 25 ha van dit zogenaamde  "levend" hoogveen waarvan 17 ha in de Engbertsdijksvenen.
Om de groei van veenmossen en daardoor het vormingsproces van hoogveen te stimuleren zijn er door Staatsbosbeheer maatregelen genomen om de waterhuishouding op peil te houden. Zo zijn er diverse dammetjes aangelegd.

Hoogveen
In tegenstelling tot laagveen dat ontstaat onder invloed van grondwater, heeft hoogveen  als belangrijkste kenmerk dat het ontstaat onder invloed van regenwater. Het in stilstaand water groeiende plantje Veenmos is er uiteindelijk verantwoordelijk voor dat het hoogveen ontstaat.
Veenmos heeft als bijzondere eigenschap dat het water op kan zuigen  - ruim twintig keer z'n eigen gewicht – en kan op die manier regenwater vasthouden.  Aan de bovenkant groeit het veenmos door, maar aan de onderkant sterft het af. Zo groeit het veen steeds verder omhoog. Dat gaat niet in rap tempo maar met enkele millimeters per jaar.

Trektelpost
Op de trektelpost in de Engbertsdijksvenen worden al jaren trekvogels geteld. Het is één van de ruim honderd plekken in Nederland waar op een vast punt en op een systematische manier de voorbijtrekkende vogels in kaart worden gebracht.  De telgegevens waarbij   alle trekkende dus overvliegende  vogelsoorten worden genoteerd worden landelijk geïnventariseerd en zijn op die manier een belangrijke bijdrage bij het onderzoek naar aantallen trekvogels, trekpatronen of bijzondere gebeurtenissen.
Trektellen is de laatste jaren “populair” geworden omdat de resultaten van de trektelposten op  internet terug te vinden zijn. Snelle terugkoppeling van de tellers naar de website trektellen.nl
zorgt er voor dat eigen resultaten snel vergeleken kunnen worden met de tellingen elders in het land.
Het tellen van de trekvogels heeft het inzicht in veranderingen van populatiegrootte en processen achter het fenomeen vogeltrek vergroot en vormen een basis voor het natuurbeleid en -beheer in ons land en worden inmiddels voor een breed aantal toepassingen gebruikt.

Zonnedauw

Slangenwortel

Flora en Fauna
In de Engbertsdijksvenen kun je plantensoorten zoals lavendelheide, zonnedauw, eenjarig wol-
legras, en kleine veenbes aantreffen.
De geoorde fuut en dodaars hebben de veenplassen als broedplaats ontdekt. In de winter hebben  toendrarietganzen in het gebied een slaapplaats en worden er soms wel 10.000 exemplaren waargenomen. Ook kraanvogels blijven af en toe in het gebied rusten.
Verdere soorten die waargenomen worden zijn de nachtzwaluwen, roodborsttapuiten, paapje, blauwe kiekendief en klapeksters.
In de Engbertsdijksvenen komen ook adders, levendbarende hagedissen en heikikkers voor
en wordt incidenteel de gladde slang  waargenomen. De poelkikker kun je aantreffen in de voedselarme vennetjes.

Af en toe loop je ook door de 'bewoonde wereld'

(c) Route, tekst en fotografie Truus Wijnen
Februari 2015